Luchtkwaliteit Zaanstad
Luchtkwaliteit in Zaanstad
Dit meet het RIVM op dit moment buiten, aan de Zaandam-Wagenschotpad. Bijgewerkt 7 september 2026, 04:35.
Het verloop in Zaanstad, laatste 30 dagen
De lijn is het daggemiddelde van fijnstof PM2,5. De band eromheen loopt van de laagste tot de hoogste meting van die dag — binnen één dag scheelt het vaak een factor drie, afhankelijk van het weer en de spits.
Hier lag fijnstof PM2,5 de afgelopen twee weken 38% hoger dan de twee weken daarvoor. Geen enkele dag kwam het daggemiddelde boven het WHO-advies van 15 µg/m³.
Meetpunt: Zaandam-Wagenschotpad.
Hoe verhoudt Zaanstad zich tot de rest?
Van de 43 plaatsen waar op dit moment fijnstof PM2,5 gemeten wordt, staat Zaanstad op plek 6 — geteld van schoon naar vuil. Het landelijk gemiddelde ligt nu op 4,7 µg/m³, hier is dat 3,7 µg/m³.
Op dit moment is de lucht het schoonst in Enschede en het minst schoon in Vlaardingen. Dat wisselt per uur: één passerende bui of een dag oostenwind zet de hele ranglijst op zijn kop.
Hooikoorts in Zaanstad
Het graspollenseizoen loopt van april tot en met augustus. Daarbuiten staat de verwachting vrijwel altijd laag — dit is dus vooral een bevestiging dat je klachten waarschijnlijk ergens anders vandaan komen.
Vandaag: Gunstig. Weinig graspollen in de lucht.
- vandaag Gunstig
- ma 7 sep Gunstig
- di 8 sep Gunstig
- wo 9 sep Gunstig
- do 10 sep Gunstig
- vr 11 sep Gunstig
Wat er verder in de lucht zit
De verwachting hierboven gaat alleen over gras. Dit model rekent zes pollensoorten door voor het gebied rond Zaanstad, komende vier dagen:
- Gras 2,7 korrels/m³ laag
- Ambrosia 0,6 korrels/m³ laag
- Bijvoet 0,2 korrels/m³ laag
Hoogste waarde van de komende vier dagen, gemeten over de middaguren — 's nachts ligt pollen altijd laag. Dit is een modelverwachting, geen telling uit een pollenvanger, dus zie het als richting en niet als exact getal.
De verwachting bovenaan komt van het LUMC, geldt voor het westen van het land en gaat over graspollen — de meest voorkomende oorzaak van hooikoorts in Nederland. Op de pagina hooikoorts vandaag staan alle regio's naast elkaar, plus wanneer welke pollensoort speelt.
Wat betekenen deze cijfers?
De WHO adviseert sinds 2021 strengere waarden dan de Europese Unie wettelijk verplicht stelt. Een meting kan dus netjes binnen de EU-grenswaarde vallen en tegelijk boven het gezondheidsadvies van de WHO liggen. Daarom zetten we beide erbij in plaats van één norm te kiezen.
| Stof | Gemeten | WHO-advies | EU-grens |
|---|---|---|---|
| fijnstof PM2,5 | 3,7 | 15 | 25 |
| fijnstof PM10 | 10,1 | 45 | 40 |
| stikstofdioxide | 26,9 | 25 | 40 |
Alle waarden in µg/m³. WHO-advieswaarden zijn 24-uursgemiddelden, EU-grenswaarden jaargemiddelden — ze zijn dus niet één op één te vergelijken met een uurmeting.
Alle meetpunten in Zaanstad
Binnen één gemeente verschilt de lucht per straat. Een meetpunt langs een drukke weg laat andere cijfers zien dan een meetpunt in een woonwijk.
| Meetpunt | Soort | PM25 | PM10 | NO2 | O3 |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaandam-Wagenschotpad | stedelijke achtergrond | 3,7 | 10,1 | 26,9 | — |
| Zaanstad-Hoogtij | industrial | 6,4 | 25,7 | 22,3 | — |
| Zaanstad-Hemkade | industrial | — | 9,4 | 34,1 | — |
Buiten meet het RIVM. Binnen weet je het niet.
Deze meetpost staat op straat. In je woonkamer, slaapkamer of kantoor ligt het anders: koken, kaarsen, een laserprinter en simpelweg met meer mensen in één ruimte zitten tikken de waarden omhoog, en de meeste huizen ventileren minder dan je denkt. Wil je weten hoe het bij jou binnen staat, dan heb je een eigen meter nodig.
Veelgestelde vragen over de lucht in Zaanstad
Hoe schoon is de lucht in Zaanstad nu?
Het RIVM meet op dit moment 3,7 µg/m³ fijnstof PM2,5 in Zaanstad, aan de Zaandam-Wagenschotpad. De WHO adviseert een daggemiddelde van maximaal 15 µg/m³.
Zegt een meting buiten iets over de lucht in mijn huis?
Nauwelijks. Een meetpost staat op straat en meet verkeer, industrie en wat er over de grens komt aanwaaien. Binnen bepaalt vooral je eigen gedrag de lucht: koken, kaarsen, een open haard, schoonmaakmiddelen en hoeveel je ventileert. Binnen kan het tegelijk veel schoner én veel viezer zijn dan buiten.
Waarom verschillen de meetpunten binnen Zaanstad?
Een meetpost langs een drukke weg meet vooral uitlaatgassen en bandenslijtage. Een post in een woonwijk of park meet de achtergrond: wat er overal hangt. Het verschil tussen die twee op dezelfde dag zegt iets over hoeveel het verkeer lokaal bijdraagt.
Wat is het verschil tussen de WHO-advieswaarde en de EU-grenswaarde?
De WHO kijkt puur naar gezondheid en adviseert sinds 2021 strengere waarden. De EU-grenswaarde is een wettelijke norm waarin ook haalbaarheid meeweegt en ligt daardoor hoger. Een meting kan dus netjes binnen de wet vallen en toch boven wat gezondheidskundig wordt aangeraden liggen.